Narodowy Bank Polski rozpoczął 2 września 2005 r. emisję nowej serii monet “Historyczne miasta w Polsce”.
Serię otwiera moneta upamiętniająca Gniezno - pierwszą stolicę i najważniejszy gród z początków państwa polskiego. W ramach tej serii NBP wyemitował łącznie 32 monety, upamiętniając następujące miasta: Bielsko-Białą, Bochnię, Brzeg, Chełm, Chełmno, Cieszyn, Elbląg, Gorzów Wielkopolski, Jarosław, Kalisz, Kołobrzeg, Kłodzko, Konin, Kwidzyn, Legnicę, Łomżę, Łowicz, Nowy Sącz, Nysę, Piotrków Trybunalski, Płock, Przemyśl, Pszczynę, Racibórz, Sandomierz, Słupsk, Stargard Szczeciński, Świdnicę, Tarnów, Włocławek i Żagań.
Wyboru miast dokonał zespół historyków w składzie: prof. Maria Bogucka, prof. Roman Czaja,
prof. Wojciech Wrzesiński i prof. Jerzy Wyrozumski. Pracom zespołu przewodniczył prof. Henryk Samsonowicz. Przy wyborze miast, historycy brali pod uwagę następujące kryteria:
przynajmniej 500-letnia tradycja posiadania samorządów
istotne znaczenie w dziejach Polski
ważny wkład w zasób jej kultury
ważna rola w strukturach administracyjnych kraju.
Jednocześnie postanowiono, że w propozycjach zespołu nie znajdą się miasta, które zostały upamiętnione w poprzednich emisjach monet. Celem emisji serii “Historyczne miasta w Polsce” jest popularyzacja wiedzy o historii polskich miast, ich bogactwie kulturowym i różnorodności. Mogą być one również dobrym narzędziem promocji miast. Moneta upamiętniająca Bielsko-Białą posiada - tak samo, jak pozostałe monety z tej serii - na awersie: w centralnej części wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej. Z prawej strony napis: 2 ZŁ. U góry półkolem napis: RZECZPOSPOLITA POLSKA oraz oznaczenie roku emisji: 2008. Poniżej orła stylizowany fragment muru miejskiego z blankami oraz z bramą o rozwartych wrotach, z uniesioną krata w przedświcie. Pod lewą łapą orła znak mennicy: MW. Projektantką awersu jest Ewa Tyc-Karpińska. Na rewersie monety umieszczony jest wizerunek Ratusza w Bielsku-Białej. U góry stylizowany wizerunek chmur oraz napis: BIELSKO-BIAŁA.
Projektantką rewersu jest Urszula Walerzak. Na boku znajduje się ośmiokrotnie powtórzony napis: NBP, co drugi odwrócony o 180 stopni, rozdzielony gwiazdkami. Masa monety: 8,15 g, średnica 27,00 mm; metal, z którego została wykonana to stop CuAl5Zn5Sn1 - Nordic Gold. Wprowadzenie monety do obiegu nastąpiło w dniu 21 kwietnia 2008 r. Moneta dostępna jest w oddziałach okręgowych NBP i w urzędach pocztowych na terenie całego kraju. Narodowy Bank Polski ma wyłączne prawo emisji znaków pieniężnych w Rzeczypospolitej Polskiej. Wszystkie monety emitowane przez NBP są prawnymi środkami płatniczymi. Bielsko ma także swoją ciekawą historię związaną z biciem monet. Jedną z nich jest historia księcia Fryderyka Kazimierza opisana przez Janusza Spyrę w opracowaniu “Moneta w dawnym Cieszynie”, wydanym przez Biuro Promocji i Informacji Urzędu Miejskiego w Cieszynie. Książę Fryderyk Kazimierz, syn cieszyńskiego księcia Wacława, któremu w 1560 r. ojciec wydzielił udzielne państewko, składające się z dóbr frysztackich i frydeckich, a potem w 1565 r. dodał jeszcze Bielsko z okolicami wybijał monety w Bielsku. W mennicy bielskiej w latach 1568-71 ukazywały się krajcary, dwukrajcarówki oraz grosze. Na awersie większych nominałów Fryderyka Kazimierza umieszczone jest popiersie księcia, na rewersie zaś różne dewizy. Na krajcarach “SALUS NOSTA”, na dwukrajcarówkach i groszach “PRAESENTE DEO COMITE FORTVNA”. Rzadkością są grosze wybite w 1569 i 1570 r. z napisem na awersie “GROS.BILLICENSIS”. Księciu, który utrzymał dwór i żył ponad stan własna mennica niewiele pomogła. Książe Fryderyk Kazimierz, po swojej śmierci w 1571 r. pozostawił ogromne długi. Aby je spłacić, książę cieszyński Wacław musiał sprzedać część terenów należących do państewka syna. To tylko niewielki epizod związany historią bielskich monet. Więcej informacji znajduje się w opracowaniu pt.: “Bielsko-Bialskie ślady w numizmatyce” autorstwa Bogusława Chorążego, Stanisława Misztala i Leszka Wąsa.
Tekst opracowano na podstawie danych NBP i wydawnictwa “Moneta w dawnym Cieszynie”, Janusz Spyra, Cieszyn 2005.
Komentarze
Dodaj komentarz
-
Pomysłodawcą i koordynatorem projektu jest mgr Mirosław Wałęga,prezes Stowarzyszenia “ipolen.at” Z wykształcenia muzyk, absolwent Akademii Muzycznej im. Fryderyka Chopina w Warszawie i z pochodzenia bielszczanin, wychowanek bielskiego Liceum Muzycznego.
czytaj więcej
